นาทีมหาวิบัติชายแดน “เนปาล–จีน” ธารน้ำแข็งถล่ม ก่อนน้ำป่าซัดทุกสิ่งที่ขวางหน้าพินาศยับ ตาย-สูญหายนับพัน !

📌 The Daily InFoucs : ภาพจากกล้องวงจรปิดเวลา 10.59 น. บริเวณ Gyirong ฝั่งทิเบตของจีน บันทึกภาพบางอย่างที่ดูคล้าย “กำแพงสีดำ” เคลื่อนตัวออกมาจากหลังอาคาร

เพียงไม่กี่วินาทีต่อมา จึงเห็นชัดว่ามันไม่ใช่เมฆ แต่มันคือมวลน้ำ โคลน ก้อนหิน น้ำแข็ง และเศษซากจำนวนมหาศาลจาก “ธารน้ำแข็งถล่ม” ที่กำลังพุ่งลงมาตามหุบเขาด้วยความเร็ว ก่อนกวาดพื้นที่ชายแดนเนปาล–จีนไปอย่างรุนแรง

เหตุการณ์ดังกล่าวคือภาพหายนะวันที่ 26 สิงหาคม 2569 ที่ทำให้พื้นที่ชายแดนบริเวณ Gyirong ฝั่งจีน และ Rasuwagadhi ในเขต Rasuwa ของเนปาล เปลี่ยนสภาพภายในเวลาไม่กี่นาที

อาคารจำนวนมากหายไป สะพานมิตรภาพที่เชื่อมเนปาลกับจีนถูกกระแสน้ำพัดทำลาย สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองและศุลกากรฝั่งเนปาลได้รับความเสียหาย ขณะที่ชุมชนการค้า Timure ถูกกระแสน้ำเล่นงานอย่างหนัก

แต่สิ่งที่น่าตกใจกว่าความเสียหาย คือคำถามว่า ในช่วงเวลาที่น้ำถล่มลงมา มีคนอยู่ในพื้นที่จริงๆ กี่คน?

สหประชาชาติ เผยว่า ยอดยืนยันผู้เสียชีวิตจากโศกนาฎกรรมครั้งนี้ อยู่ที่ 900 ศพ และสูญหายอีก 4,000 กว่าราย

📌 ข้อมูลที่ถูกนำมาปะติดปะต่อจากบันทึกตรวจคนเข้าเมือง ภาพวิดีโอ ข้อมูลแผ่นดินไหว และภาพถ่ายดาวเทียม กำลังเผยให้เห็นว่า ช่วงเวลาก่อนเกิดภัยพิบัติอาจเป็นช่วงที่ด่านแห่งนี้กำลังเต็มไปด้วยนักเดินทาง

เส้นทางนี้ไม่ใช่ด่านชายแดนเล็กๆ ธรรมดา แต่เป็นหนึ่งในประตูสำคัญระหว่างเนปาลกับจีน ทั้งสำหรับการค้า การท่องเที่ยว และผู้แสวงบุญที่เดินทางไปยังภูเขาไกรลาส

Ajay Dixit นักอุทกวิทยาในกรุงกาฐมาณฑุ อธิบายว่า พื้นที่แห่งนี้มีความเปราะบางทางธรณีวิทยาอยู่แล้ว เพราะเต็มไปด้วยหุบเขาลึกและแม่น้ำที่ไหลผ่านพื้นที่ลาดชัน กระแสน้ำจึงสามารถเคลื่อนตัวด้วยความเร็วสูง พร้อมพาตะกอนและก้อนหินขนาดใหญ่ลงมาด้วย

ในเช้าวันเกิดเหตุ ทุกอย่างเกิดขึ้นเร็วมาก

เวลา 08.00 น. ตามเวลาเนปาล สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง Rasuwagadhi เปิดทำการตามปกติ

เวลา 08.20 น. เจ้าหน้าที่คนหนึ่งรายงานว่า ด่านเช้าวันนั้นมีผู้คนหนาแน่นผิดปกติ โดยมีผู้เดินทางประมาณ 300–400 คนกำลังรอออกจากเนปาลเข้าสู่ทิเบต ขณะเดียวกันก็มีคนเดินทางมาจากฝั่งจีนอยู่ในพื้นที่ด้วย

📌 ข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ของตรวจคนเข้าเมืองระบุว่า มีชาวเนปาลและชาวต่างชาติ 89 คนผ่านขั้นตอนเพื่อออกจากเนปาล ขณะที่อีก 4 คนลงทะเบียนเดินทางเข้าเนปาล

ในกลุ่มผู้เดินทางออก มีชาวอินเดีย 32 คน ชาวจีน 12 คน ชาวอเมริกัน 9 คน รวมถึงผู้เดินทางจากอังกฤษ แคนาดา ออสเตรเลีย และอิตาลี

เวลา 08.35 น. ระบบตรวจคนเข้าเมืองบันทึกธุรกรรมครั้งสุดท้าย

หลังจากนั้นไม่ถึง 2 นาที เวลา 08.37 น. เครื่องมือตรวจวัดแรงสั่นสะเทือนตรวจพบความเคลื่อนไหวบนภูเขาเหนือพื้นที่ชายแดน

📌 นักวิจัยของ Centre of Hydrology and Water Resources Research ของเนปาลวิเคราะห์ในภายหลังว่า สัญญาณดังกล่าวเกี่ยวข้องกับการพังถล่มของธารน้ำแข็งบางส่วน ซึ่งกลายเป็นต้นเหตุของน้ำหลากครั้งใหญ่

ข้อมูลจากจีนระบุว่า หลังเกิดการถล่ม มวลโคลนและน้ำใช้เวลาประมาณ 7 นาทีเดินทางจากต้นกำเนิดมาถึงบริเวณด่านชายแดน

นั่นหมายความว่า ระยะเวลาระหว่างสัญญาณแรกของภัยพิบัติกับหายนะที่ด่าน อาจมีเพียงไม่กี่นาที

และนี่คือช่วงเวลาที่ทำให้การตามหาผู้สูญหายซับซ้อนอย่างมาก

หลังผ่านตรวจคนเข้าเมืองฝั่งเนปาล นักเดินทางต้องเดินต่ออีกประมาณ 15–20 นาทีเพื่อไปถึงสะพานมิตรภาพ บางคนอาจเดินไปแล้ว บางคนอาจรอสมาชิกในกรุ๊ป บางคนอาจอยู่ในโรงแรม ร้านค้า หรือลานจอดรถ และบางส่วนอาจกำลังรอผ่านขั้นตอนตรวจคนเข้าเมืองของจีน

จึงแทบไม่มีใครสามารถระบุได้แน่ชัดว่า ผู้เดินทาง 89 คนที่มีชื่ออยู่ในระบบอยู่ตรงไหนในวินาทีที่น้ำป่าพุ่งเข้าถล่ม

📌 หนึ่งในเรื่องราวที่สะเทือนใจมาจาก Sudipto Bhattacharya ซึ่งกำลังติดต่อกับภรรยา Subhrasree Chakraborty ที่เดินทางมากับคณะกว่า 60 คน

เวลา 07.57 น. เธอส่งภาพตราประทับขาออกในหนังสือเดินทางให้สามี เป็นสัญญาณว่าเธอผ่านตรวจคนเข้าเมืองเนปาลเรียบร้อยแล้ว

เวลา 08.03 น. เธอส่งข้อความอีกครั้งว่า

“เรากำลังรอเข้าไปในจีน”

จากนั้นการติดต่อก็เงียบหายไป

อีกกลุ่มหนึ่งคือผู้แสวงบุญ 77 คนที่เกี่ยวข้องกับ Isha Foundation ซึ่งกำลังเดินทางกลับจากภูเขาไกรลาส พร้อมเจ้าหน้าที่อีก 3 คน โดยทั้งหมดไม่สามารถติดต่อได้หลังน้ำถล่มพื้นที่

📌 กระทรวงการต่างประเทศอินเดียระบุว่า มีชาวอินเดียอย่างน้อย 275 คนที่ยังสูญหายในเนปาล

ขณะเดียวกัน เจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมือง Rasuwagadhi ก็ได้รับผลกระทบโดยตรง เจ้าหน้าที่ 4 คน รวมถึงหัวหน้าสำนักงานสูญหาย ร่างของหัวหน้าสำนักงานถูกพบในเวลาต่อมาห่างออกไปตามลำน้ำ ส่วนเจ้าหน้าที่หญิงที่ทำรายการตรวจคนเข้าเมืองชุดสุดท้ายยังคงสูญหายตามข้อมูลในรายงานต้นทาง

Tika Ram Pokharel ผู้ช่วยอาวุโสของสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง เป็นเจ้าหน้าที่เพียงคนเดียวของสำนักงานที่ทราบว่ายังรอดชีวิต เนื่องจากวันนั้นเขาเดินทางไปสอบที่กรุงกาฐมาณฑุ

เขาบอกว่า ตัวเลขในระบบตรวจคนเข้าเมืองสะท้อนเพียงส่วนหนึ่งของจำนวนคนที่อยู่บริเวณชายแดนเท่านั้น

พื้นที่ Ghatte Khola Bazar ซึ่งเป็นที่ตั้งของสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง มีบ้านประมาณ 50–60 หลัง รวมถึงโรงแรม ร้านค้า สำนักงานโครงการไฟฟ้าพลังน้ำ ตลอดจนคนขับรถ ผู้ช่วยคนขับ ไกด์ นักท่องเที่ยว และแรงงานขนส่งสินค้าที่รอผ่านพิธีการศุลกากร

Pokharel ระบุว่า เพื่อนสนิทของเขาราว 40–50 คนยังสูญหาย และประเมินว่าจำนวนคนที่อยู่ในพื้นที่ขณะเกิดเหตุอาจสูงถึง 2,000–2,500 คน

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขดังกล่าวเป็นการประเมินส่วนตัวของเขา และยังไม่ได้รับการยืนยันอย่างเป็นอิสระ
.
📌 เมื่อทีมกู้ภัยจีน 21 คนเดินทางถึง Gyirong ในวันที่ 28 สิงหาคม เจ้าหน้าที่กู้ภัยคนหนึ่งบรรยายภาพที่เห็นกับ Reuters ว่า มองไปทางไหนก็พบแต่ซากปรักหักพัง

ภัยพิบัติครั้งนี้ยิ่งตอกย้ำความเปราะบางของเส้นทาง Rasuwagadhi–Gyirong เพราะพื้นที่เดียวกันเพิ่งประสบอุทกภัยครั้งใหญ่เมื่อเดือนกรกฎาคม 2025 จนต้องปิดด่านเกือบครึ่งปี และเพิ่งกลับมาเปิดวันที่ 1 มกราคม หลังจีนสร้างสะพานชั่วคราวขึ้นมา

ก่อนเกิดภัยพิบัติรอบล่าสุด การเดินทางและการค้ากำลังกลับมาคึกคักอีกครั้ง

ทางการชายแดนจีนระบุว่า มีผู้เดินทางผ่าน Gyirong มากกว่า 100,000 คนภายในเดือนมิถุนายน ส่วนข้อมูลเนปาลบันทึกการเข้าออกที่ Rasuwagadhi 53,742 ครั้งในช่วงหนึ่งปีจนถึงกลางเดือนกรกฎาคม แม้ตัวเลขทั้งสองชุดจะไม่สามารถนำมาเปรียบเทียบโดยตรงได้ เนื่องจากใช้ช่วงเวลาและวิธีนับแตกต่างกัน

ความเสียหายจึงไม่ได้หยุดอยู่แค่ชีวิตผู้คน

Rasuwagadhi เป็นหนึ่งในสองประตูการค้าหลักระหว่างเนปาลกับจีน และมีสัดส่วนประมาณหนึ่งในสามของมูลค่าการค้าระหว่างสองประเทศที่ราว 2.95 พันล้านดอลลาร์

ในแต่ละวันมีรถบรรทุกประมาณ 60–70 คันวิ่งผ่านหุบเขาแห่งนี้ ขนทั้งอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เครื่องจักร รถยนต์ ผลไม้ เสื้อผ้า และสินค้าอื่นๆ ไปยังกาฐมาณฑุ

📌 เส้นทางนี้ยังรองรับการนำเข้ารถยนต์ไฟฟ้าจากจีนประมาณ 80% ของเนปาลตามการประเมินของ Posh Raj Pandey ประธานกิตติมศักดิ์ของ South Asia Watch on Trade, Economics and Environment

เมื่อ Rasuwagadhi ใช้งานไม่ได้ เนปาลจึงต้องพึ่งพาด่าน Tatopani มากขึ้น แต่ด่านดังกล่าวก็เผชิญความเสี่ยงดินถล่มเช่นกัน

ที่สำคัญ พื้นที่แห่งนี้ยังอยู่บนแนวเส้นทางรถไฟที่เนปาลและจีนเสนอให้พัฒนาเพื่อเชื่อมภูมิภาคข้ามเทือกเขาหิมาลัยเข้าสู่กาฐมาณฑุ

ภัยพิบัติวันที่ 26 สิงหาคมจึงอาจกลายเป็นมากกว่าคำถามเรื่องการสร้างด่านและสะพานขึ้นใหม่ แต่กำลังนำไปสู่คำถามใหญ่กว่าเดิมว่า การวางโครงสร้างพื้นฐาน การค้า และโครงการไฟฟ้าพลังน้ำจำนวนมากไว้ตามระบบแม่น้ำและหุบเขาที่เปราะบางเช่นนี้ มีความเสี่ยงมากเกินไปหรือไม่

Pandey เสนอว่า เนปาลควรเร่งพัฒนาเส้นทางการค้ากับจีนทางเลือก และทบทวนยุทธศาสตร์การพัฒนาในพื้นที่ดังกล่าว

ส่วน Pokharel ยังคงนึกถึงบทสนทนากับเพื่อนร่วมงานที่สูญหาย

📌 หลังน้ำท่วมครั้งก่อน เจ้าหน้าที่ทุกคนรู้ดีว่าพื้นที่แห่งนี้อันตรายเพียงใด

บางคืนพวกเขารู้สึกถึงแรงสั่นสะเทือนจนต้องออกมาดูแม่น้ำ

และเคยพูดกันด้วยซ้ำว่า หากเกิดน้ำป่าครั้งใหม่ ทุกคนจะวิ่งหนีขึ้นที่สูง

แต่เมื่อภัยพิบัติเกิดขึ้นจริง ทุกอย่างเร็วเกินกว่าที่พวกเขาเคยจินตนาการ

Pokharel ทิ้งประโยคสั้นๆ ที่อธิบายโศกนาฏกรรมครั้งนี้ได้ดีที่สุด

“แต่เพื่อนของผมไม่มีโอกาสนั้น!”

จากสัญญาณบนภูเขา สู่มวลน้ำที่ถล่มด่านชายแดน ใช้เวลาเพียงไม่กี่นาที แต่ผลของมันอาจเปลี่ยนทั้งชีวิตผู้คน เส้นทางการค้า และอนาคตของหนึ่งในประตูสำคัญระหว่างเนปาลกับจีนไปอีกนานแสนนาน
.
#TheDaily #TheDailyINFOCUS #เนปาล #จีน #ธารน้ำแข็งถล่ม